อารัมภบท
มาตรวจฟัน ด้วยตัวเองกันเถอะ ย้อมสีฟัน ดูคราบจุลินทรีย์
แปรงฟัน อย่างถูกวิธี เส้นใยขัดฟัน ทำความสะอาดฟัน
แบบทดสอบความรู้

 

แปรงฟัน อย่างถูกวิธี

 

คุณเคยถามตัวเองบ้างไหมว่า ... แปรงฟันไปทำไม ...

... ความจริงแล้ว คงไม่มีใครสักคนหรอกที่ไม่เคยแปรงฟันเลย เพราะเราต่างก็แปรงฟันกัน จนเป็นนิสัยแล้ว และทำกันเป็นกิจวัตรเสียแล้ว จนลืมนึกถึงเหตุผลสำคัญว่า จริงๆ แล้ว ... "ทำไมเราถึงต้องแปรงฟัน ?" ...
... การแปรงฟัน เป็นการทำให้ฟันสะอาด ปราศจากคราบฟัน หรือคราบอาหารที่จะตกค้างอยู่ในช่องปาก อันจะช่วยป้องกันการเกิดโรคในช่องปากด้วย
... แต่ทว่าการแปรงฟันของเรานั้น สามารถทำให้ฟันสะอาดได้แท้จริงหรือไม่ ?

ความหมายของการทำความสะอาดช่องปาก คือ

... สะอาด หมายถึง ลดคราบจุลินทรีย์ให้เหลือน้อยที่สุด
... ทั่วถึง หมายถึง แปรงทุกซี่ ทุกด้าน เน้นการแปรงฟันบริเวณขอบเหงือกเป็นสำคัญ เพราะจะเป็นจุดหมักหมม ทำให้เกิดโรคในช่องปากได้ง่าย
... สม่ำเสมอ หมายถึง แปรงฟันทุกวัน อย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง
... ไม่เป็นอันตรายต่อเหงือกและฟัน หมายถึง วิธีการแปรงฟันนั้น ต้องไม่ทำให้ฟันสึก ไม่รุนแรงจนเหงือกอักเสบ

ดังนั้น
วิธีการทำความสะอาดช่องปาก ให้สะอาดได้อย่างแท้จริง
ประกอบด้วย

  1. การแปรงฟันที่ถูกวิธี หมายถึง
    แปรงฟันทั่วทุกซี่ และทุกด้าน
    เน้นบริเวณที่เสี่ยงต่อการเกิดโรคสูง ได้แก่ ฟันกราม และฟันด้านลิ้น
    ใช้แปรงขนอ่อน แปรงด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ และใช้เวลาอย่างน้อย 2 นาที
  2. การใช้เส้นใยขัดฟัน เพื่อ
    เพื่อทำความสะอาดซอกฟัน ซึ่งเป็นบริเวณที่การแปรงฟันไม่สามารถ ทำความสะอาดได้
    เน้นบริเวณที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรคสูง คือ บริเวณฟันกราม ใช้อย่างน้อยวันละ 1 ครั้ง

การแปรงฟัน ... อย่างถูกวิธี

    อุปกรณ์สำหรับการแปรงฟัน ประกอบด้วย
  1. แปรงสีฟันที่ใช้ มีขนาดพอเหมาะกับช่องปาก ความยาวของขนแปรงคลุมตัวฟัน ประมาณ 1 - 1½ ของซี่ฟัน ลักษณะของขนแปรงอ่อนนุ่ม ไม่มีความคม และมีการสปริงตัวของขนแปรงที่ดี จึงจะช่วยทำความสะอาดฟันได้ดี
  2. ยาสีฟันที่ใช้ เป็นยาสีฟันที่มีส่วนผสมของฟลูออไรด์ เพราะจะช่วยลดสภาวะความเป็นกรด ในช่องปาก และเสริมสร้างความแข็งแรงให้กับตัวฟัน และปริมาณฟลูออไรด์ในยาสีฟันสำหรับเด็ก จะมีผริมาณฟลูออไรด์น้อยกว่ายาสีฟันสำหรับผู้ใหญ่

วิธีการแปรงฟัน

โดยทั่วไปแล้วจะพบบ่อยๆ ว่า บริเวณของฟันที่คนทั่วไป มักแปรงได้ไม่สะอาด ก็คือ บริเวณฟันกรามล่างด้านลิ้น บริเวณฟันหน้าล่างด้านลิ้น บริเวณฟันกรามบนด้านกระพุ้งแก้ม

ดังนั้น เมื่อคุณเริ่มต้นแปรงฟัน ขอแนะนำให้เริ่มแปรงในบริเวณฟันซี่ที่คุณ คิดว่า แปรงได้สะอาดน้อยที่สุดก่อน เพื่อที่จะเป็นการเน้นการทำความสะอาด ที่บริเวณนี้ให้ดีที่สุดก่อน เพื่อที่จะเป็นการเน้นการทำความสะอาด ที่บริเวณนี้ให้ดีที่สุด แล้วต่อไป ฟันของคุณทุกซี่ ทุกด้านของคุณ ก็จะสะอาดได้อย่างทั่วถึง

วิธีการแปรงฟัน ... ใช้วิธี ขยับ-ปัด และ กด-ดึง-ปัด

โดยวิธี ขยับ-ปัด (Modified Bass Technic) ในทุกบริเวณ ยกเส้นฟันหน้าบนด้านเพดาน และฟันหน้าล่างด้านลิ้น ซึ่งอาจใช้วิธี กด-ดึง-ปัด (Roll Technic) โดยเปลี่ยนให้แนวของด้ามแปรงสีฟัน ขนานกับแนวของซี่ฟันหน้าบนบริเวณนั้น กดปลายขนแปรงส่วนสุดท้าย ให้แนวกับบริเวณคอฟัน แล้วดึงแปรงลงมา โดยให้ขนแปรงสัมผัสกับผิวฟันตลอด สำหรับฟันบน หรือดึงขึ้นบนสำหรับฟันล่าง

 

ภาพแสดงการแปรงฟันบน

การแปรงฟันกรามบนด้านแก้ม ด้านเพดานปาก และฟันหน้าด้านริมฝีปาก (ใช้วิธีขยับ-ปัด) ให้เอียงแปรงสีฟันเข้าหาเหงือกประมาณ 45 องศา ปลายของขนแปรงจะแทรกเข้าไปในร่องเหงือก ได้เล็กน้อย ออกแรงถูแปรงไปมาสั้นๆ 3-4 ครั้ง แล้วปัดแปรงสีฟันเข้าหาตัวฟัน ลงไปด้านปลายฟัน ทำเช่นนี้ 5-6 ครั้ง

 

ภาพแสดงการแปรงฟันล่าง

การแปรงฟันกรามล่างด้านแก้ม ด้านลิ้น และฟันหน้าด้านริมฝีปาก (ใช้วิธี ขยับ-ปัด) ให้เอียงแปรงสีฟันเข้าหาเหงือกประมาณ 45 องศา เช่นกัน ปลายของขนแปรงจะแทรกเข้าไป ในร่องเหงือกได้เล็กน้อย ออกแรงถูไปมาสั้นๆ 3-4 ครั้ง แล้วปัดแปรงสีฟันเข้าหาตัวฟัน ขึ้นไปด้านปลายฟัน ทำเช่นนี้ 5-6 ครั้ง

 

ภาพแสดงการแปรงฟันด้านบดเคี้ยว

การแปรงฟันด้านบดเคี้ยว โดยวางขนแปรงตั้งฉากกับด้านเคี้ยวของฟัน ออกแรงถูไปมา 4-5 ครั้ง แปรงให้ทั่วทางด้านบดเคี้ยว

 

ภาพแสดงการแปรงลิ้น

บริเวณลิ้นอาจพบมีคราบเศษอาหาร หรือมีลักษณะเป็นฝ้าขาวติดอยู่ ซึ่งถ้ามีการหมักหมมอยู่นานๆ อาจทำให้เกิดมีกลิ่นได้ จึงควรทำความสะอาดลิ้นด้วย โดยใช้ขนแปรงสีฟันถูเบาๆ บนด้านลิ้น

 

หน้าหลัก
... มุมทันตสุขภาพ ... รอบรู้ เรื่อง สุขภาพช่องปาก ... สื่อทันตสุขภาพ
[ ฟันสะอาด เหงือกแข็งแรง ฟันสะอาด เหงือกแข็งแรง ]